
| Kategori : ÝKTÝBAS / Muhtelif Mevzûlar, Yazarlar, Yazýlar | Okunma Says: 483 |
Türk dünyasnn 1990’larn banda siyasî olarak ortaya çk çok da beklenen bir ey deildi. O sralar Sovyet sisteminin yklacana dair kehanetler yaygnd, hatta tarihler verilirdi, fakat o tarihler gelir ve geçerdi.
Fakat ykld!
Bu en çok bizi ilgilendiriyordu ve ykl annda yaplacak hamle önemli idi. Turgut Özal bu hamleyi yapan lider olarak tarihe geçti. Esasen bu hamleyi onun gibi dinî-islamî muhtevas bilinen birinin yapmas bazlarn hayrete düürdü, bazlarn da rahatsz etti. Böyle bir hamle ancak “türkçü”, “turanc” bir lider tarafndan yaplabilirdi. Hatta Özal gibiler Türklerini birliine dümand!
Bir tabu tam olarak yklmadysa da sarsld. Türkiye Cumhuriyeti “son Türk devleti” olmak iddiasna nihayet verecek bir hamle yapt ve srayla Krgzistan, Özbekistan, Azerbaycan, Türkmenistan ve Kazakistan’n istiklâllerini ilk tanyan ülke oldu. Bu ülkelerle ilikilerin tesisi için Turgut Özal’n nasl gayret sarfettiini unutmamamz gerekir. Onun vefatndan sonra Türk devletleri ile ilikilerde bir geveme oldu. lgi çekici husus, ilikilerin en kötü seyrettii zamann milliyetçi partinin iktidar orta olduu dönem olmasdr. Daha sonra Tayyip Erdoan ilikileri rayna oturtmak için ciddi gayret sarfetti.
Türkiye’de 20. Yüzyln önemli akmlarndan biri Turanclkt. Turancl Ziya Gökalp adeta muhayyel bir ülke olarak çizmiti. Hayal çou zaman hakikatin yol açcsdr. Fakat Turancln bir zamanlar siyaseten Almanlarn, bir zamanlar da Amerikallarn ilgilendii bir akm olduunu da akldan çkarmamak gerekir. Samimi ideal sahipleri yannda, baka sebeplerle bu davaya sahip çkanlarn varl unutulmamal.
Dorusu durup dururken “ben Türküm” diyenlerden ürkerim. Ayn ekilde yerli yersiz müslümanlk iddias ortaya atanlardan da uzak dururum. Bunlar bu ülkede tabiîdir, ilân gerekmez. Türk olmamz ve Müslüman olmamz olaandr, bu ülkede böyle olmamak istisnaidir. Türklük rk olarak Türk olmak mecburiyeti yüklemez.
1992’den itibaren "Türkî-Türkçe Konuan Devlet Bakanlar Zirveleri" yaplmaya baland. Türk Konseyi Kuruldu. Zamanla ilikilerde gevemeler oldu. Türk devletlerinin arasnda ihtilaflar çkt. Bir aralar Türkiye ve Kazakistan’dan baka bu konuya ehemmiyet veren devlet kalmad. Tayyip Erdoan’n konuya ilgisi denilebilir ki, Türk devletleri arasndaki birlik ümidini sürekli diri tuttu.
Pratik faydas çok fazla görülemeyen böyle bir ittifakn Karaba savandan sonra ete kemii bürünmesi dikkatten kaçrlmamal. Türkiye Karaba mücadelesinde Azerbaycan’a kaytsz artsz destek verdi. Hatta “Türk devletleri” Azerbaycan’a destek konusunda ekseriya kararsz kaldlar. Buna ramen Türkiye desteini sürdürdü ve sonuç alc bu destek Türk dünyasnda yeni bir birlik ümidi yeertti.
“Türk Devletler Tekilat”nn böyle bir zamanda ortaya çkmas bouna deil. Bu tekilatn kurulmasnda Tayyip Erdoan’n rolünün, isimlendirme dahil birinci derecede olduundan üphe yok. Eer bu konu bürokratlara braklsa idi, ad muhtemelen Türk Devletleri “Örgütü” olurdu. Bu adlandrmada dier Türk devletlerinde “örgüt” diye bir kelimenin bilinmemesi/kabul görmemesi yannda, tekilatn Rusça “organizatsiya” karl olarak yaygn ekilde kullanlmasnn rolü de yabana atlmamaldr. Böylece Türkiler bize, uydurma-sentetik deil köklü türkçede birleebileceimizi de göstermi oldular.
“Türk Devletleri Tekilat” en çok kimleri heyecanlandrmal idi? Akl banda kanaat önderleri (Nuri Gürgür gibi) dnda böyle bir birliin teekkülünde kafalarna yatmayan, hatta zaman zaman “Türk düman” olarak nitelendirdikleri bir liderin müstesna rolü onlar suskunlua sürükledi. Tayyip beyden memnun deilsiniz, hadi onu bir tarafa brakalm; ya Türklerin birliinden?
Yazar: D. Mehmet Doðan |
16-11-21 |
||
| E mail: tyb.org.tr | Tweet | ||